داغ شدن سرور HPE؛ علت چیست و چگونه مشکل را برطرف کنیم؟

سرورها در دیتاسنتر به‌صورت مداوم تحت بار کاری قرار دارند و تولید گرما در آن‌ها کاملاً طبیعی است. با این حال، زمانی که دمای سرور HPE از محدوده معمول بالاتر می‌رود یا سیستم خنک‌کننده نمی‌تواند گرمای تولیدشده را به‌درستی دفع کند، موضوع می‌تواند به یک مشکل جدی تبدیل شود. داغ شدن سرور HPE بیش از حد، فقط روی عملکرد پردازنده تأثیر نمی‌گذارد. افزایش دما می‌تواند باعث بالا رفتن سرعت فن‌ها، کاهش عملکرد، ایجاد هشدارهای سخت‌افزاری و در شرایط شدیدتر، خاموش شدن حفاظتی سرور شود. به همین دلیل، تشخیص علت اصلی افزایش دما اهمیت زیادی دارد.

علت داغ شدن سرور HPE همیشه خرابی یک قطعه نیست. عواملی مانند دمای محیط دیتاسنتر، جریان نامناسب هوا، گردوغبار، بار پردازنده، نحوه قرارگیری سرورها در رک، وضعیت Firmware و عملکرد سیستم سرمایش همگی می‌توانند در این مشکل نقش داشته باشند.

در این مقاله مهم‌ترین دلایل افزایش دمای سرور HPE و روش‌های بررسی و برطرف کردن آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

دمای مناسب محیط دیتاسنتر چه تأثیری بر سرور دارد؟

اولین موردی که هنگام بررسی دمای بالای سرور باید بررسی شود، دمای محیط دیتاسنتر است.

سیستم خنک‌کننده سرور برای این طراحی شده که هوای نسبتاً خنک را از قسمت ورودی دریافت و هوای گرم تولیدشده توسط قطعات را از سمت خروجی خارج کند. بنابراین اگر هوای ورودی به سرور از ابتدا بیش از حد گرم باشد، حتی یک سیستم خنک‌کننده سالم نیز ممکن است نتواند دمای قطعات را در محدوده مطلوب نگه دارد.

افزایش دمای محیط می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از ظرفیت ناکافی سیستم سرمایش گرفته تا توزیع نامناسب هوای سرد در اتاق سرور.

برای بررسی این بخش بهتر است فقط به دمای نمایش‌داده‌شده روی یک سنسور اکتفا نشود. دمای ورودی رک، نقاط مختلف دیتاسنتر و تغییرات دما در ساعات مختلف نیز باید بررسی شوند.

اگر چند سرور که در یک محدوده از رک قرار دارند هم‌زمان افزایش دما نشان می‌دهند، احتمال دارد مشکل به شرایط محیطی و سیستم سرمایش مربوط باشد، نه خرابی یک سرور خاص.

فن سرور HPE؛ یکی از اولین موارد برای بررسی

فن‌ها وظیفه مهمی در خارج کردن گرمای تولیدشده توسط CPU، حافظه و سایر قطعات دارند. اگر یکی از فن‌ها دچار مشکل شود، سرعت چرخش آن کاهش پیدا کند یا به‌درستی کار نکند، سیستم ممکن است برای جبران شرایط، سرعت سایر فن‌ها را افزایش دهد.

در چنین شرایطی ممکن است کاربر متوجه صدای بیشتر فن‌ها شود، اما این صدا لزوماً به معنی سالم بودن سیستم خنک‌کننده نیست.

در بررسی فن باید مواردی مانند وضعیت عملکرد فن‌ها، سرعت چرخش، خطاهای ثبت‌شده و هشدارهای مربوط به خنک‌سازی بررسی شوند.

در سرورهای HPE، اطلاعات مربوط به وضعیت سخت‌افزار و سنسورها را می‌توان از طریق HPE iLO بررسی کرد. اگر iLO خرابی یا وضعیت غیرعادی یک فن را گزارش کند، بهتر است این هشدار نادیده گرفته نشود.

همچنین در صورتی که یک فن از کار افتاده باشد، باید علت آن مشخص شود. خرابی خود فن، مشکل اتصال، وجود گردوغبار یا ایراد در سایر اجزای سیستم خنک‌کننده می‌تواند از عوامل مؤثر باشد.

Airflow نامناسب چگونه باعث داغ شدن سرور HPE می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین عوامل در داغ شدن سرور HPE، جریان نامناسب هوا یا Airflow است.

سرور برای خنک شدن به یک مسیر مشخص برای ورود و خروج هوا نیاز دارد. هوای خنک باید بتواند بدون مانع وارد قسمت جلویی سرور شود و هوای گرم نیز باید از مسیر خروجی خارج شود.

اگر این مسیر مسدود یا مختل شود، هوای گرم ممکن است در اطراف سرور باقی بماند و دوباره وارد سیستم شود. در نتیجه، دمای داخلی افزایش پیدا می‌کند و فن‌ها مجبور می‌شوند با سرعت بیشتری کار کنند.

برای بررسی Airflow موارد زیر را در نظر بگیرید:

• مسیر ورود هوای جلوی سرور مسدود نباشد.
• مسیر خروج هوای گرم در پشت رک بسته نباشد.
• تجهیزات داخل رک بیش از ظرفیت طراحی‌شده متراکم نشده باشند.
• پنل‌های خالی رک در محل مناسب استفاده شوند.
• کابل‌کشی مانع گردش مناسب هوا نشود.
• جریان هوای سرد و گرم در دیتاسنتر به‌درستی مدیریت شود.

در دیتاسنترهایی که چندین سرور به‌صورت متراکم نصب شده‌اند، مدیریت صحیح جریان هوا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

گردوغبار؛ عامل ساده اما مهم

گردوغبار یکی از عواملی است که ممکن است در بررسی‌های اولیه نادیده گرفته شود، اما تجمع آن در مسیر جریان هوا می‌تواند عملکرد سیستم خنک‌کننده را تحت تأثیر قرار دهد.

فیلترها، ورودی‌های هوا، هیت‌سینک‌ها و فن‌ها در صورت تجمع گردوغبار نمی‌توانند مانند شرایط عادی کار کنند. در نتیجه، دفع گرما دشوارتر شده و دمای قطعات افزایش پیدا می‌کند.

بنابراین اگر سروری که مدت زیادی در محیط کار کرده است به‌تدریج دمای بیشتری نشان می‌دهد، وضعیت آلودگی و گردوغبار آن نیز باید بررسی شود.

تمیزکاری باید مطابق دستورالعمل سازنده و با رعایت الزامات ایمنی انجام شود. استفاده از روش نامناسب برای تمیز کردن قطعات می‌تواند خودش باعث آسیب سخت‌افزاری شود.

CPU Load و تأثیر بار پردازشی بر دمای سرور

پردازنده یکی از مهم‌ترین منابع تولید گرما در سرور است. بنابراین اگر CPU Load برای مدت طولانی بالا باشد، افزایش دمای پردازنده تا حدی طبیعی است.

مشکل زمانی ایجاد می‌شود که بار پردازشی بالا با یک سیستم خنک‌کننده ناکارآمد ترکیب شود.

برای مثال، ممکن است یک سرور به دلیل اجرای یک پردازش سنگین یا تعداد زیادی سرویس، برای مدت طولانی تحت بار CPU قرار داشته باشد. در این شرایط ابتدا باید مشخص شود که افزایش دما نتیجه بار کاری طبیعی است یا سیستم خنک‌کننده نیز با مشکل مواجه شده است.

اگر CPU Load افزایش پیدا کرده اما سیستم خنک‌کننده عملکرد عادی دارد، بررسی پردازش‌ها و سرویس‌های در حال اجرا می‌تواند به پیدا کردن علت کمک کند.

اما اگر حتی در شرایط بار متوسط نیز دمای CPU غیرعادی باشد، باید موارد دیگری مانند فن، هیت‌سینک، Airflow و دمای محیط بررسی شوند.

پیکربندی رک و تأثیر آن بر داغ شدن سرور HPE

نحوه نصب سرور در رک نیز می‌تواند روی خنک‌سازی تأثیر بگذارد.

وقتی رک بیش از حد متراکم باشد، فاصله و مسیر کافی برای حرکت هوا وجود نداشته باشد یا تجهیزات به شکلی قرار گرفته باشند که مسیر ورود و خروج هوا مختل شود، احتمال افزایش دما بیشتر می‌شود.

در بررسی Rack Configuration بهتر است فقط خود سرور را بررسی نکنید. وضعیت کلی رک نیز اهمیت دارد.

مواردی مانند تعداد سرورها، تجهیزات شبکه، PDUها، فضای خالی رک و مسیر کابل‌ها می‌توانند روی جریان هوا اثر بگذارند.

همچنین باید بررسی شود که سرور در محل درست و مطابق الزامات نصب قرار گرفته باشد و فضای جلوی ورودی هوا یا پشت خروجی آن مسدود نشده باشد.

Firmware قدیمی می‌تواند در مشکل دما نقش داشته باشد

Firmware یکی دیگر از مواردی است که هنگام عیب‌یابی سرور نباید فراموش شود.

سازندگان سرور ممکن است در نسخه‌های جدید Firmware، مشکلات مربوط به عملکرد سخت‌افزار، مدیریت حرارتی یا سازگاری قطعات را اصلاح کنند. بنابراین اگر سروری با وجود شرایط مناسب محیطی و سخت‌افزاری همچنان رفتار غیرعادی دارد، بررسی نسخه Firmware و توصیه‌های مربوط به مدل سرور می‌تواند مفید باشد.

البته به‌روزرسانی Firmware نباید بدون بررسی سازگاری نسخه و الزامات مربوط به سرور انجام شود. پیش از Update بهتر است مستندات رسمی مدل سرور و نسخه موردنظر بررسی شود.

سیستم Cooling را بررسی کنید

اگر دمای سرور بالا رفته است، باید کل سیستم Cooling را به‌عنوان یک مجموعه بررسی کرد، نه فقط یک فن یا یک قطعه.

در این بررسی می‌توان مواردی مانند فن‌ها، هیت‌سینک، مسیر جریان هوا، دمای ورودی و خروجی و وضعیت سنسورهای حرارتی را در نظر گرفت.

اگر مشکل فقط روی یک قطعه خاص مشاهده می‌شود، احتمال خرابی یا نصب نامناسب همان بخش بیشتر است. اما اگر چندین مؤلفه به‌طور هم‌زمان افزایش دما نشان می‌دهند، احتمال دارد مشکل به شرایط کلی خنک‌سازی مربوط باشد.

به همین دلیل، مقایسه دمای قطعات مختلف می‌تواند در پیدا کردن نقطه شروع مشکل کمک کند.

Temperature Monitoring؛ دما را قبل از تبدیل شدن به مشکل جدی پایش کنید

یکی از بهترین روش‌ها برای جلوگیری از مشکلات حرارتی، Temperature Monitoring مداوم است.

اگر فقط زمانی متوجه افزایش دما شوید که سرور هشدار جدی صادر کرده یا عملکرد آن مختل شده است، ممکن است فرصت کافی برای جلوگیری از مشکل را از دست داده باشید.

با پایش مداوم می‌توان تغییرات دمایی را در طول زمان مشاهده کرد. برای مثال، اگر دمای یک سرور به‌تدریج طی چند هفته افزایش پیدا کند، این تغییر می‌تواند نشانه‌ای از ایجاد مشکل در فن، افزایش گردوغبار، تغییر شرایط محیطی یا افزایش بار کاری باشد.

پایش دما همچنین امکان مقایسه وضعیت سرورها را فراهم می‌کند. اگر چند سرور مشابه در شرایط یکسان دمای طبیعی داشته باشند اما یک سرور به‌طور محسوسی گرم‌تر باشد، بررسی همان سرور می‌تواند هدفمندتر انجام شود.

هشدارهای iLO را جدی بگیرید

در سرورهای HPE، iLO یکی از مهم‌ترین ابزارها برای مشاهده وضعیت سخت‌افزار و اطلاعات مربوط به سلامت سرور است.

هشدارهای iLO می‌توانند اطلاعات مهمی درباره وضعیت حرارتی، فن‌ها و سایر مؤلفه‌های سخت‌افزاری در اختیار مدیر سیستم قرار دهند.

اگر iLO هشدار مربوط به دما یا خنک‌سازی صادر کند، بهتر است به‌جای صرفاً Restart کردن سرور، علت اصلی هشدار بررسی شود.

برای عیب‌یابی می‌توان ابتدا وضعیت سنسورهای حرارتی و فن‌ها را بررسی کرد و سپس شرایط محیطی، Airflow، CPU Load و سایر عوامل را مورد ارزیابی قرار داد.

ثبت و بررسی Logهای مربوط به رویدادهای سخت‌افزاری نیز می‌تواند مشخص کند که مشکل یک اتفاق موقتی بوده یا به‌صورت مداوم تکرار می‌شود.

اگر سرور HPE بیش از حد داغ شد، از کجا شروع کنیم؟

برای جلوگیری از بررسی‌های پراکنده، می‌توان عیب‌یابی را به شکل مرحله‌ای انجام داد:

۱. دمای محیط را بررسی کنید

ابتدا مطمئن شوید دمای هوای ورودی سرور در محدوده مناسب قرار دارد و سیستم سرمایش دیتاسنتر عملکرد مطلوبی دارد.

۲. هشدارهای iLO را بررسی کنید

وضعیت فن‌ها، سنسورهای دما و Eventهای سخت‌افزاری را بررسی کنید.

۳. Airflow را بررسی کنید

مطمئن شوید مسیر ورود و خروج هوا مسدود نیست و هوای گرم دوباره وارد ورودی سرور نمی‌شود.

۴. فن‌ها و سیستم Cooling را بررسی کنید

در صورت مشاهده خطا یا عملکرد غیرعادی، وضعیت فن‌ها و سایر اجزای خنک‌کننده را بررسی کنید.

۵. گرد وغبار را بررسی کنید

به‌خصوص در سرورهایی که مدت زیادی در محیط کار کرده‌اند، تجمع گردوغبار می‌تواند یکی از عوامل مؤثر باشد.

۶. CPU Load را بررسی کنید

مشخص کنید افزایش دما با افزایش بار پردازشی هم‌زمان شده است یا حتی در بار معمول نیز ادامه دارد.

۷. Rack Configuration را بررسی کنید

چیدمان سرورها، کابل‌ها و تجهیزات داخل رک را بررسی کنید تا مانعی برای گردش هوا وجود نداشته باشد.

۸. Firmware را بررسی کنید

نسخه Firmware سرور و اجزای مرتبط را با نسخه‌های توصیه‌شده برای همان مدل مقایسه کنید.

چه زمانی افزایش دمای سرور HPE جدی است؟

افزایش دما همیشه به معنی خرابی فوری سرور نیست. سیستم‌های سروری معمولاً مکانیزم‌هایی برای کنترل شرایط حرارتی دارند و در صورت افزایش دما ممکن است سرعت فن‌ها را افزایش دهند یا هشدار صادر کنند.

با این حال، اگر دمای بالا به‌صورت مداوم تکرار شود، هشدارهای حرارتی مشاهده شود، فن‌ها دائماً با سرعت بالا کار کنند یا عملکرد سرور تحت تأثیر قرار بگیرد، نباید موضوع را نادیده گرفت.

در این شرایط بهتر است به‌جای رفع موقت علائم، علت اصلی شناسایی شود.

جمع‌بندی | داغ شدن سرور HPE

داغ شدن سرور HPE می‌تواند نتیجه یک عامل ساده مانند افزایش دمای دیتاسنتر یا تجمع گردوغبار باشد، اما گاهی نیز به مشکلاتی در Fan، Airflow، سیستم Cooling، Rack Configuration یا Firmware مربوط می‌شود.

از طرف دیگر، افزایش CPU Load نیز می‌تواند دمای سرور را بالا ببرد و باید در کنار وضعیت سیستم خنک‌کننده بررسی شود.

برای تشخیص دقیق، بهتر است عیب‌یابی از محیط شروع شود و سپس وضعیت جریان هوا، فن‌ها، قطعات داخلی، بار پردازشی و Firmware بررسی شود. در این میان، iLO و ابزارهای Temperature Monitoring نقش مهمی در مشاهده وضعیت سنسورها، هشدارها و روند تغییرات دمایی دارند.

در نهایت، بهترین رویکرد این است که مدیریت دمای سرور را به یک اقدام واکنشی محدود نکنیم. پایش مداوم دما و رسیدگی سریع به هشدارهای iLO می‌تواند از تبدیل یک افزایش دمای ساده به یک مشکل جدی در زیرساخت جلوگیری کند.

سوالات متداول

چرا سرور HPE بیش از حد داغ می‌شود؟

افزایش دمای محیط، خرابی یا عملکرد نامناسب فن، Airflow ضعیف، گردوغبار، بار بالای CPU، چیدمان نامناسب رک و مشکلات سیستم Cooling از مهم‌ترین عوامل هستند.

آیا CPU Load بالا باعث داغ شدن سرور HPE می‌شود؟

بله. پردازش سنگین CPU می‌تواند گرمای بیشتری تولید کند. اگر سیستم خنک‌کننده نتواند این گرما را به‌درستی دفع کند، دمای سرور افزایش پیدا می‌کند.

iLO چگونه به تشخیص مشکل دمای سرور کمک می‌کند؟

iLO امکان مشاهده وضعیت سخت‌افزار، سنسورهای حرارتی، فن‌ها و رویدادها و هشدارهای مرتبط با سلامت سرور را فراهم می‌کند و می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای عیب‌یابی باشد.

آیا گردوغبار می‌تواند باعث داغ شدن سرور HPE شود؟

بله. تجمع گردوغبار در مسیر جریان هوا، فن‌ها یا اجزای خنک‌کننده می‌تواند عملکرد Cooling را کاهش دهد و باعث افزایش دمای قطعات شود.

آیا Firmware می‌تواند روی دمای سرور تأثیر داشته باشد؟

در برخی شرایط، نسخه Firmware می‌تواند روی عملکرد و مدیریت سخت‌افزار اثر بگذارد. به همین دلیل بررسی نسخه Firmware و توصیه‌های مربوط به مدل سرور بخشی از فرآیند عیب‌یابی است.

برای جلوگیری از داغ شدن سرور HPE چه کاری انجام دهیم؟

کنترل دمای محیط، مدیریت صحیح Airflow، نگهداری و نظافت مناسب، پایش دما، بررسی وضعیت فن‌ها، کنترل CPU Load و توجه به هشدارهای iLO از اقدامات مهم پیشگیرانه هستند.

مانیا سرویس با تکیه بر تیم فنی متخصص، می‌تواند در زمینه پایش سلامت، عیب‌یابی Performance، بررسی وضعیت سخت‌افزار و نگهداری سرورهای HPE در کنار سازمان‌ها باشد.