هنگام نصب سیستمعامل روی سرورهای HPE ProLiant، یکی از تنظیماتی که باید پیش از شروع نصب بررسی شود، حالت Boot Mode است. در این بخش معمولاً دو گزینه UEFI و Legacy BIOS در اختیار مدیر سیستم قرار میگیرد. انتخاب هرکدام میتواند بر نحوه شناسایی دیسک بوت، سازگاری سیستمعامل، امکانات امنیتی و حتی امکان راهاندازی برخی تجهیزات تأثیر بگذارد.
اما تفاوت UEFI و Legacy دقیقاً چیست؟ آیا UEFI همیشه انتخاب بهتری است؟ در چه شرایطی باید از Legacy BIOS استفاده کرد و تغییر این تنظیمات پس از نصب سیستمعامل چه پیامدی دارد؟
در این مقاله، تفاوت این دو روش بوت را بررسی میکنیم و با تمرکز بر سرورهای HPE ProLiant توضیح میدهیم که برای نصب سیستمعامل، راهاندازی زیرساخت و مدیریت سرور کدام حالت انتخاب مناسبتری خواهد بود.
UEFI و Legacy BIOS چیست؟
UEFI و Legacy BIOS دو روش متفاوت برای راهاندازی اولیه سختافزار و تحویل کنترل فرایند بوت به سیستمعامل هستند. هر دو وظیفه دارند پس از روشن شدن سرور، سختافزارها و تجهیزات لازم را برای اجرای سیستمعامل آماده کنند؛ اما معماری و قابلیتهای آنها یکسان نیست.
Legacy BIOS چیست؟
Legacy BIOS همان روش سنتی راهاندازی سیستم است که در کامپیوترها و سرورهای قدیمیتر استفاده میشد. در این حالت، Firmware پس از انجام بررسیهای اولیه سختافزار، دستگاه بوت را شناسایی میکند و فرایند بارگذاری سیستمعامل را آغاز میکند.
در روش Legacy، معمولاً اطلاعات بوت از طریق ساختار MBR یا Master Boot Record روی دیسک خوانده میشود. این ساختار محدودیتهایی دارد؛ از جمله محدودیت رایج حدود ۲ ترابایت برای اندازه دیسک در پیکربندیهای متداول با سکتورهای ۵۱۲ بایتی و محدودیت تعداد پارتیشنهای Primary.
Legacy BIOS همچنان در برخی محیطهای سازمانی کاربرد دارد؛ بهخصوص زمانی که قرار است یک سیستمعامل قدیمی یا Image سفارشی که با همین روش نصب شده است، روی سرور اجرا شود.
UEFI چیست؟
UEFI مخفف Unified Extensible Firmware Interface است و بهعنوان معماری جدیدتر برای ارتباط Firmware با سیستمعامل و مدیریت فرایند بوت توسعه پیدا کرده است.
برخلاف Legacy BIOS، در UEFI امکان استفاده از Boot Manager و فایلهای اجرایی با پسوند EFI وجود دارد. این معماری قابلیتهای مدیریتی و امنیتی بیشتری در اختیار مدیر سیستم قرار میدهد و از امکاناتی مانند Secure Boot، UEFI Shell و روشهای پیشرفتهتر بوت پشتیبانی میکند.
یکی از مزیتهای مهم UEFI، پشتیبانی از ساختار پارتیشنبندی GPT است. در ترکیب متداول UEFI و GPT، محدودیتهای قدیمی MBR برای اندازه دیسک بوت و تعداد پارتیشنها وجود ندارد.
در سرورهای HPE ProLiant، UEFI علاوه بر مدیریت فرایند بوت، امکاناتی مانند پیکربندی تجهیزات، انتخاب Boot Controller، مدیریت Boot Order و دسترسی به ابزارهای پیش از اجرای سیستمعامل را فراهم میکند.
تفاوت UEFI و Legacy BIOS در چیست؟
مهمترین تفاوت این دو روش، به معماری بوت، نحوه شناسایی دیسک و امکاناتی برمیگردد که در اختیار سیستمعامل و مدیر سرور قرار میگیرد.
| معیار مقایسه | UEFI | Legacy BIOS |
| معماری | مدرن و توسعهپذیر | سنتی |
| روش بوت | مبتنی بر UEFI Boot Manager و فایل EFI | مبتنی بر روش سنتی BIOS |
| ساختار رایج دیسک بوت | GPT | MBR |
| پشتیبانی از Secure Boot | دارد | ندارد |
| رابط مدیریتی | امکانات گرافیکی و UEFI Shell | محیط سنتی تنظیمات |
| دیسک بوت بزرگتر از ۲ ترابایت | پشتیبانی در پیکربندی مناسب GPT | محدودیت رایج MBR |
| بوت شبکه | پشتیبانی از قابلیتهایی مانند IPv6 PXE | امکانات محدودتر و وابسته به پیکربندی |
| سازگاری با سیستمعاملهای قدیمی | وابسته به پشتیبانی سیستمعامل از UEFI | مناسبتر برای سیستمهای قدیمی سازگار با BIOS |
نکته: جدول بالا مقایسه عمومی این دو معماری است. امکانات قابل استفاده در سرورهای HPE به نسل سرور، نسخه Firmware، کنترلر ذخیرهسازی و سیستمعامل بستگی دارد.
مهمترین مزایای UEFI در سرورهای HPE
در سرورهای HPE ProLiant، انتخاب UEFI فقط به معنای استفاده از یک روش جدیدتر برای بوت نیست؛ این حالت امکان استفاده از قابلیتهایی را فراهم میکند که در محیط Legacy در دسترس نیستند.
۱. پشتیبانی از Secure Boot
یکی از مهمترین قابلیتهای UEFI، Secure Boot است. این ویژگی در زمان راهاندازی سیستم، امضای دیجیتال اجزای نرمافزاری و Boot Loader را بررسی میکند تا از اجرای مؤلفههای تأییدنشده در زنجیره بوت جلوگیری شود.
در سرورهای HPE، Secure Boot با استفاده از کلیدها و گواهیهای مورد اعتماد، اعتبار اجزایی مانند UEFI Driverها، برنامههای Preboot و Boot Loader سیستمعامل را بررسی میکند.
این قابلیت برای سازمانهایی که امنیت زیرساخت و کنترل فرایند راهاندازی سرورها اهمیت زیادی دارد، کاربردی است.
البته باید توجه داشت که فعال بودن UEFI بهتنهایی به معنای فعال بودن Secure Boot نیست؛ این قابلیت باید بهصورت جداگانه پیکربندی شود و سیستمعامل نیز از آن پشتیبانی کند.
۲. پشتیبانی از دیسکهای بزرگ با ساختار GPT
در ساختار MBR، محدودیت اندازه دیسک در پیکربندی رایج به حدود ۲ ترابایت میرسد. این محدودیت در محیطهایی که از دیسکهای ظرفیت بالا استفاده میکنند، میتواند دردسرساز باشد.
UEFI امکان بوت از دیسکهای دارای ساختار GPT را فراهم میکند. GPT نسبت به MBR محدودیتهای کمتری در اندازه دیسک و تعداد پارتیشنها دارد و برای زیرساختهای ذخیرهسازی مدرن مناسبتر است.
در نتیجه، اگر قصد دارید سیستمعامل را روی یک دیسک بوت با ظرفیت بالا نصب کنید، استفاده از UEFI و GPT میتواند انتخاب مناسبتری باشد.
۳. امکانات پیشرفتهتر بوت و مدیریت تجهیزات
در سرورهای HPE، UEFI از قابلیتهایی مانند UEFI Shell و مدیریت انعطافپذیر Boot Options پشتیبانی میکند.
برای مثال، مدیر سرور میتواند Boot Option جدیدی تعریف کند و فایل اجرایی EFI موردنظر را به فهرست گزینههای بوت اضافه کند.
همچنین در برخی مدلها و نسلهای HPE، قابلیتهایی مانند IPv6 PXE Boot، iSCSI Boot، Boot from URL و Generic USB Boot به حالت UEFI وابسته هستند.
این امکانات در محیطهای سازمانی که از روشهای متنوع نصب، بازیابی و راهاندازی سیستمعامل استفاده میکنند، اهمیت دارند.
چه زمانی باید از Legacy BIOS استفاده کنیم؟
با وجود مزایای UEFI، هنوز شرایطی وجود دارد که استفاده از Legacy BIOS ضروری یا منطقی است.
مهمترین سناریوها عبارتاند از:
- سیستمعاملهای قدیمی: اگر سیستمعامل موردنظر از UEFI پشتیبانی نکند یا فقط در حالت Legacy قابل بوت باشد، باید از همین حالت استفاده کنید.
- Imageهای قدیمی سازمانی: ممکن است یک Image سفارشی از سیستمعامل با حالت Legacy نصب و آمادهسازی شده باشد. برای راهاندازی آن روی سرور جدید، سازگاری Boot Mode باید بررسی شود.
- سازگاری نرمافزار و تجهیزات قدیمی: برخی ابزارها یا تجهیزات جانبی ممکن است فقط با محیط Legacy BIOS سازگار باشند.
- مهاجرت زیرساخت: اگر قصد دارید یک سیستمعامل نصبشده با Legacy را به سرور دیگری منتقل کنید، ممکن است برای حفظ قابلیت بوت، نیاز به استفاده از همین حالت داشته باشید.
در چنین شرایطی، انتخاب Legacy به معنای ضعیفتر بودن سرور نیست؛ بلکه تصمیمی مبتنی بر سازگاری نرمافزاری و سختافزاری است.
در سرورهای HPE کدام حالت را انتخاب کنیم؟
اگر قصد دارید یک سیستمعامل جدید و سازگار با UEFI روی سرور نصب کنید، معمولاً UEFI انتخاب پیشنهادی است. این حالت دسترسی به قابلیتهای جدیدتر، Secure Boot، GPT و گزینههای پیشرفته بوت را فراهم میکند.
بااینحال، انتخاب نهایی باید بر اساس چند عامل انجام شود:
| شرایط استفاده | حالت پیشنهادی |
| نصب نسخههای جدید سیستمعامل با پشتیبانی UEFI | UEFI |
| نیاز به Secure Boot | UEFI |
| استفاده از دیسک بوت با ظرفیت بیش از ۲ ترابایت در ساختار GPT | UEFI |
| استفاده از قابلیتهای پیشرفته UEFI و بوت شبکه | UEFI |
| راهاندازی سیستمعامل قدیمی فاقد پشتیبانی UEFI | Legacy |
| اجرای Image سازمانی نصبشده با Legacy | Legacy |
| حفظ سازگاری با پیکربندی بوت قدیمی | Legacy، پس از بررسی سازگاری |
پیش از انتخاب Boot Mode بهتر است مستندات همان مدل سرور HPE و الزامات سیستمعامل بررسی شوند. برای مثال، سرورهای Gen9، Gen10 و Gen10 Plus ممکن است از نظر برخی قابلیتهای UEFI و گزینههای قابل استفاده تفاوت داشته باشند.
چگونه Boot Mode را در سرور HPE تغییر دهیم؟
در بسیاری از سرورهای HPE ProLiant که از UEFI System Utilities پشتیبانی میکنند، تغییر حالت بوت از طریق تنظیمات BIOS/Platform Configuration یا همان RBSU انجام میشود.
برای تغییر این تنظیمات، مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. سرور را Restart کنید.
۲. هنگام نمایش صفحه POST، کلید F9 را فشار دهید تا وارد محیط UEFI System Utilities شوید.
۳. مسیر زیر را دنبال کنید:
System Configuration > BIOS/Platform Configuration (RBSU) > Boot Options > Boot Mode
۴. در بخش Boot Mode، یکی از گزینههای زیر را انتخاب کنید:
- UEFI Mode
- Legacy BIOS Mode
۵. تغییرات را ذخیره کنید و سرور را مجدداً راهاندازی کنید.
۶. پس از Restart، وضعیت بوت و شناسایی سیستمعامل را بررسی کنید.
نکته بسیار مهم: حالت بوت باید با روشی که سیستمعامل با آن نصب شده است، مطابقت داشته باشد. اگر سیستمعامل در حالت UEFI نصب شده باشد و Boot Mode را به Legacy تغییر دهید، ممکن است سرور دیگر نتواند سیستمعامل را راهاندازی کند. همین موضوع در جهت عکس نیز صدق میکند.
بنابراین، پیش از تغییر Boot Mode در سرور عملیاتی، از تنظیمات فعلی و اطلاعات پیکربندی بوت نسخه پشتیبان تهیه کنید و شرایط بازیابی را در نظر بگیرید.
هنگام نصب سیستمعامل روی سرور HPE به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای جلوگیری از خطاهای بوت و مشکلات احتمالی پس از نصب سیستمعامل، بهتر است پیش از شروع فرایند نصب چند مورد را بررسی کنید:
- سازگاری سیستمعامل: مطمئن شوید نسخه سیستمعامل از Boot Mode انتخابشده پشتیبانی میکند.
- نوع پارتیشنبندی: در نصب UEFI، ساختار GPT را متناسب با نیاز سیستمعامل در نظر بگیرید.
- تنظیمات Secure Boot: اگر قصد فعالسازی این قابلیت را دارید، پشتیبانی سیستمعامل و Boot Loader آن را بررسی کنید.
- Firmware سرور: نسخه System ROM و Firmware تجهیزات را از نظر سازگاری با سیستمعامل و روش بوت بررسی کنید.
- کنترلر ذخیرهسازی: مطمئن شوید کنترلر RAID یا Storage Controller با روش بوت و سیستمعامل موردنظر سازگار است.
- Boot Order: ترتیب بوت را بررسی کنید تا سرور از دیسک یا دستگاه موردنظر راهاندازی شود.
همچنین اگر پس از تغییر Boot Mode با خطای عدم شناسایی سیستمعامل یا نبودن گزینه Boot مواجه شدید، قبل از تغییر پارتیشنها یا نصب مجدد سیستمعامل، تنظیم قبلی Boot Mode و وضعیت دیسک بوت را بررسی کنید.
جمعبندی؛ UEFI یا Legacy BIOS؟
تفاوت UEFI و Legacy فقط به نسل فناوری محدود نمیشود؛ انتخاب این دو حالت میتواند بر امنیت، سازگاری، ساختار ذخیرهسازی و نحوه راهاندازی سیستمعامل در سرورهای HPE تأثیر بگذارد.
برای نصب سیستمعاملهای جدید و استفاده از قابلیتهایی مانند Secure Boot و GPT، معمولاً UEFI انتخاب مناسبتری است. در مقابل، اگر با سیستمعامل یا Image قدیمی سروکار دارید که برای Legacy BIOS آماده شده است، استفاده از Legacy میتواند از بروز مشکلات سازگاری جلوگیری کند.
مهمترین نکته این است که پیش از نصب یا تغییر تنظیمات بوت، نسل سرور، نسخه سیستمعامل، نوع پارتیشنبندی و وضعیت فعلی Boot Mode را بررسی کنید. یک تغییر ساده در این بخش، در صورت ناهماهنگی با روش نصب سیستمعامل، میتواند مانع راهاندازی سرور شود.
اگر در فرایند نصب سیستمعامل، تغییر Boot Mode یا عیبیابی مشکلات بوت سرورهای HPE با چالش مواجه هستید، کارشناسان مانیا سرویس میتوانند در بررسی پیکربندی و سازگاری تجهیزات به شما کمک کنند.
مانیا سرویس؛ همراه سازمانها در نگهداری، پشتیبانی و عیبیابی تخصصی زیرساختهای HPE.



